دموکراسی واژهای یونانی است که از دو بخش «دموس» (مردم) و «کراتوس» (حکومت) تشکیل شده و به معنای «حکومت مردم» است. این مفهوم نخستین بار در آتن باستان در قرن پنجم پیش از میلاد شکل گرفت، جایی که شهروندان بهطور مستقیم در تصمیمگیریهای سیاسی مشارکت داشتند.
در دنیای امروز، دموکراسی به نظامی سیاسی گفته میشود که در آن:
| ویژگی | دموکراسی | استبداد | الیگارشی |
|---|---|---|---|
| منبع قدرت | مردم | یک فرد یا گروه | نخبگان ثروتمند |
| انتخابات | آزاد و رقابتی | نمایشی یا ممنوع | محدود |
| آزادی بیان | تضمینشده | سرکوبشده | محدود |
| پاسخگویی | بالا | ندارد | بسیار کم |
تحقیقات نشان میدهد که کشورهای دموکراتیک بهطور میانگین از سطح بالاتری از توسعه انسانی، صلح داخلی و رفاه اقتصادی برخوردارند. دموکراسی تنها نظامی است که سازوکار مسالمتآمیز برای تغییر قدرت فراهم میکند و از تمرکز بیش از حد قدرت در دست یک فرد یا گروه جلوگیری مینماید.