پێشەکیی داهێنەران

ئەم سپیدنامەیە نە لە ڤاکۆئوم و نە لە بۆشایییەک ڕەها عەقڵانی و تیۆریدا، بەڵکو لەسەر شانۆی نەریتێکی زیندوو و پڕ لە هەوراز و نشێوی تیۆری و کردەیی نووسراوە. داهێنەرانی، بە ڕوانگەیەکی هۆشیارانەی فرەچەشن، لە پرۆسەی نووسیندا، کەڵکیان لە خوێندنەوەی دەیان بەرهەم، لەوانە وتار، ڕاگەیەندراو، پەیماننامە، پەیڕەوی ناوخۆ و بەڵگەنامە سیاسی و شیکارییەکان وەرگرتووە، راوێژیان بە بیرمەندان، پسپۆڕانی زانستە سیاسییەکان، حقوق، مێژوو، کۆمەڵناسی، چالاکانی مەدەنی و سیاسی کردووە؛ و بەرهەم، بیرۆکە و ڕێنمایییەکانیان کە لە چوارچێوەی خەباتە ئازادیخواز و دادخوازەکانی خەڵکی ئێران، لە ساڵانی سەرەتایی دوای شۆڕشی ١٣٥٧ تاوەکو ئەمڕۆ، لەلایەن ڕەوتەکان، ڕێکخراوەکان، ناوەندە مەدەنییەکان و چالاکانی بوارە جیاوازەکانەوە بەرهەم هێنراون، بەسەرکردووەتەوە. ئەم دەقە دامەزرێنەرە ٢، هەروەها قەرزاری ئەدەبیاتی دەوڵەمەند و ئیلهامبەخشی بژارەی «ژن، ژیان، ئازادی»، ڕاگەیەندراوەکان و ئەزموونە ژیاوەکانی دادخوازان، چالاکانی کۆمەڵگەی مەدەنی، داکۆکیکارانی مافی مرۆڤ، ژنان، بێدینان و کەمایەتییە ئایینی و مەزهەبییەکان لەوانە بەهایییەکان، دەروێشەکانی گۆناباد، زەردەشتیان، مەسیحییەکان، موسڵمانانی سوننی، مەندائییەکان، یارسان و مەزهەبە جوولەکەکان، کورد، بلوچ، عەرەب، و تورک، و کەمایەتییە ڕەگەزییەکان، و هەروەها بزووتنەوەی دادخوازی و هەوڵە جۆراوجۆرەکان (و زۆرجار ناسکەکان) بۆ حزبایەتییە؛ ئەو ئەزموونانەی کە خاوەنی وانەی فێربوونن سەبارەت بە سیاسەتکردن لە قالبە ناوەندە حزبییە فرەچەشنەکاندا و لە دوای دامەزراوەسازییە جۆراوجۆرەکان و ئەزموونی ئەنجومەنەکان و چارەسەرکردنی ناکۆکییەکانەوە، توانیویانە توانای دامەزراوەیی بۆ دامەزراندنی حزبێکی مۆدێرن و ڕێکخراو دابین بکەن. بێ کەڵەکەبوونی ئەم میراتە فکری و ئەزموونییە، کە خۆی میراتگری خەباتەکانی گەلانی ئێرانە لە سەردەمی دەستوورییەوە، و بێ فیداکاریی نەوەکان، ڕێکخراوەکان و ناوەندە پێشینەکان، ئامادەکردنی چنین سپیدنامەیەک نە دەکرابوو و نە زۆر مانادار بوو. ئامانجی ئەم بەڵگەنامەیە داڕشتنی هەنووکەییترین کێشەکانی سەردەم و پێشکەشکردنی چوارچێوەیەکی کردەیی و جێبەجێکراو بۆ دامەزراندنی «حزبی ئێرانییە پێشڕەوەکان»ە؛ حزبێک شانبەشانی دیکە دامەزراوە دیموکراتییەکان، لەسەر بنەمای فرەچەشنی، فرەدەنگی، بەشداریی کاریگەری جەماوەری، جێبەجێکردن و دامەزراوەیی کردنی یاسا و ستانداردە نێودەوڵەتییەکانی مافی مرۆڤ، شەفافیەت، پابەندبوون و وەڵامدەری، بۆ تێپەڕین لە دەسەڵاتی نایاسایی، ستەمکار و تاوانکاری کۆماری ئیسلامی. حزب ئامرازێکە بۆ گەیشتن بە دیموکراسی، مسۆگەرکردنی ئازادییە بنەڕەتییەکان، نەهێشتنی نابەخشی و جیاکارییە پێکهاتەیی و سیستماتیکەکان، و بەدیهێنانی دادی گوزەر، دادی کۆمەڵایەتی و دادی ژینگەیی، دامەزراندنی سەروەری یاسا و دەستوورگەری، جیاکردنەوەی دەسەڵاتەکان و قەدەغەکردنی قۆرخکردنی دەسەڵات، دامەزراندنی دامەزراوە دادستانی و دادوەرییە سەربەخۆکان و مسۆگەرکردنی سووڕانەوەی ئاشتیانە و خولیی دەسەڵات لە ڕێگەی هەڵبژاردنی ئازاد و دادپەروەرانە، و لە لایەکی ترەوە، دەنگێکی ڕەس و ڕێکخراو بۆ بەرەنگاربوونەوەی هەڕەشەی پەرەسەندنی ڕاستڕەوی توندڕەو، دەسەڵاتخواز و قۆرخکاری بە ناوی ئۆپۆزیسیۆن، تێپەڕین و دۆخی نائاسایی. ئەم سپیدنامەیە هەوڵ دە ئەدات تاوەکو لە ناوەڕۆکی ئەوەی پێشتر بیری لێ کراوەتەوە و تاقی کراوەتەوە، بناغەیەکی نوێ، بە بنەمای پۆخڵ، متمانەپێکراو و کراوە بۆ هاوبیرکردن، هاوگرتن و هاوپەیمانی، و پشتئەستوور بە سیاسەتی کۆمەڵگەگەر, ڕەوشت‌مەدار و پێشەنگیی ژیان و کەرامەتی مرۆڤایەتیی سەرجەم گەلانی ئێران بهێنێتە ئاراوە. داهێنەرانی ئەم سپیدنامەیە هیواخوازن کە ئەم هەوڵە، لە درێژەی هەمان ڕێگەی پڕ هەوراز و نشێوی جەماوەری و بە ڕێزگرتن لە دەیان هەزار گیانی لەدەستچوو و ئەشکەنجەدراو لەپێناو ئازادی و دیموکراسی لە ئێران لە سەردەمی دەستوورییەوە تا دەیەکانی پەنجا و شەستی هەتاوی، بزووتنەوەکانی دوای ئەوە لە بزووتنەوەی «ژن، ژیان، ئازادی» تا ڕاپەڕینی گەورەی مانگی دەی ساڵی ١٤٠٤ی هەتاوی و سەرکوتکردنە شەقامنشینەکان بە دەستی ڕێبەرانی حکوومەتی تاوانکاری کۆماری ئیسلامی، بتوانێت لەلایەن گەنجان، ژنان، کرێکاران، مووچەخۆران، دەستکورتان و خانەنشینان، چالاکان و بیرمەندان، و لە یەک وشەدا هێزی گەورەی دیموکراسیخواز و پێشڕەو بە هەند وەرگیرێت و لە شێوەی دروستبوونی هێزێکی ڕێکخراو و دامەزراوەیی، بە دەنگێکی ڕوون و کاریگەر بۆ کۆمەڵگەی فرەچەشن و جۆراوجۆری ئێران، بخرێتە گەڕ.