ایرانی چپ ءِ روشنفکری ءُ دموکراسی ءِ بابت

مقالہ ءِ اصلی چکیدہ

“ایرانی چپ ءِ روشنفکری ءِ پیداک بوگ ءَ چہ گشی سزدہمی پشد ءُ مرچی ءَ تانکہ کساسے وتیگ وتی رستر ءَ ہمیشیں خاندانے شمار کن انت منی سماجی ءُ سیاسی زند ءِ فعال کنشگر ہم بوتگ انت۔ اگہ سارتری معنی » پابند روشنفکر « روشنفکر ءَ برگردیناں گڑا اے ٹولی اجتماعی نظر ءَ مصداق انت۔ اے روشنفکری ءِ نمونہ کہ امیل زولا یا ہائینریش بُل ءِ چمَّگ ءَ ہم دیست بیت موجودہ بوتیں حات ءَ نہ منّیت ءُ آئی ءِ بدل کنگ ءِ پد ءَ انت۔ چپ ءِ رواجی سرپدی روشنفکر ءِ بابت ءَ طبقاتی انت پرچا کہ آئی بازیں جاہاں وتی سماجی طبقہ ءَ فاصله گپتگ ءُ کارگران ءُ دگہ زحمتکشاں ءِ مفادانی سرجم کنگ ءِ واستہ سماجی کنش ءَ اتکگ۔ چپ ءِ روشنفکری ءِ سنت ءَ مارکس ءِ گپ تساوی (فویر باخ) ءِ بارہ ءَ کہ » فیلسوفاں تانکہ مرچی جہاں بدل بدلیں رنگاں تہءِ دیما آرتگ انت۔ مرچی وقت اتکگ کہ آئی ءَ بدل بہ کن انت، « عمل ءِ بانگ جتگ ءِ معنی ہم دنت۔ قدرت ءِ نیمگ ءَ چم دارگ بیہمی سزدہمی قرن ءِ رادیکال چپ ءِ روشنفکری ءِ یک نشانی یے جوڑ کنت پرچا کہ جہاں بدل کنگ اے روشنفکراں ءِ سوچ ءَ آئی ءِ ہستیں علت ءُ ہویت ءِ بہرے۔”

تپاکی (خلاصه)

مقالہ «ایرانی چپ ءِ روشنفکری ءُ دموکراسی ءِ بابت» کہ سعید پیوندی ءِ نبشتہ کتگ، تحلیل ءُ تاریخی رویکردے ءِ سر ءَ، ایرانی چپ ءِ گفتمان ءُ دموکراسی ءِ مفہوم ءِ میان ءَ نزیکی ءَ مشروطیت ءَ چہ تانکہ ۱۳۵۷ ءِ انقلاب ءِ پد ءَ چکّاسیت۔ نبشتہ کار »چپ ءِ روشنفکر« ءِ ہما کساسی تعریف ءَ گوں کہ وتیگ ءَ اے ہویت ءِ سرا بندوک زانت، پیش داریت کہ چوپ ءِ ایرانی سنت ءَ دموکراسی گیشتر سماجی عدل، امپریالزم ءِ دیم ءَ جنگ ءُ فرد ءِ سر ءَ اجتماعی کار ءِ برتری ءِ گوما بندوک بوتگ ءُ کمترءِ طور ءَ شہری حقانی عامیں اصولے ءُ سیاسی قدرت ءِ ادارہ یی کاروبارے سرپد بوگ بوتگ۔

پیوندی مختلفیں دوراں، مشروطه‌خواہ ءِ سوشل‌دموکراسی ءَ چہ تانکہ حزب توده، ۴۰ ءُ ۵۰ دہہ ءِ رادیکال چپ ءُ انقلاپی سازماناں ءَ گوں جائزہ گپتگ، پیش داریت کہ دموکراسی ءِ طبقاتی وانگ—یک ابزارے ءِ ہساب ءَ طبقہ یا «خلق» ءِ خدمت ءَ—«ظاہری لبرل دموکراسی» ءُ «خلقی دموکراسی» ءِ میان ءَ یک تمایزے ءِ جوڑ بوگ ءِ سبب بوتگ۔ اے چارچوبہ ءَ، سیاسی آجوئی ءُ انسانی حق گیشتر بورژوایی مَقُولہ یے ءَ کم بوتگ انت ءُ اولویت قدرت ءِ گپتگ ءُ سماجی عدل ءِ سرجم بوگ بوتگ۔

نبشتہ کار ۱۳۵۷ ءِ انقلاب ءِ سالاں ءُ آئی ءِ پد ءَ چپ ءِ کارکردگی ءِ تحلیل ءَ، دلیل آرتی کہ رادیکال چپ ءِ روشنفکری ءِ اہمیں بہرے دموکراسی ءِ تجملی آزمائش ءَ سرکاوہ نہ بوت؛ پرچا کہ آجوئیانی محدود کنگ ءُ نوکیں اقتدارگرا ڈول ءِ دارگ ءِ دیم ءَ، امپریالزم مخالف ءُ عدل خواہ ءِ گفتمان ءَ اولویت داتگ ءِ سوب ءَ، لبرل دموکراسی ءِ دفاع ءِ بابت ءَ کلکیں موقفے نہ گپت۔ مقالہ سرجم ءَ یک جہدے اے نظری ءُ تاریخی گرہ ءِ سرپد بوگ ءِ واستہ ایرانی چپ ءِ دموکراسی ءِ گوما انت۔

مقالہ ءِ پبی پی‌دی‌اف شکل ءَ دست رس انت:

سعید پیوندی
بیست ءُ ہفتمی سال، نمبر ۲ ءُ ۳، تابستان ۱۳۹۱ – ایران نامگ