سند مرجع شورای موقت تدارک حزب ایرانیان پیشرو

۱. مقدمه

این سند برای تبیین ماهیت، جایگاه، ساختار، اصول عمل و سازوکارهای فعالیت «شورای موقت تدارک حزب ایرانیان پیشرو» تدوین شده است.

شورای موقت تدارک نهادی مرحله‌ای در فرآیند بنیان‌گذاری حزب است و وظیفه آن فراهم کردن زیرساخت‌های سازمانی، سیاسی، رسانه‌ای و اجرایی لازم برای شکل‌گیری رسمی حزب و برگزاری نخستین مجمع عمومی آن است.

این سند در چارچوب اصول و جهت‌گیری‌های تعیین‌شده در سپیدنامه حزب ایرانیان پیشرو تنظیم شده است. سپیدنامه مرجع تفسیری و مبنای همه اسناد و سازوکارهای حزب به‌شمار می‌آید.

همچنین بنیان طراحی ساختار شورا مبتنی بر اسناد راهبردی حزب در زمینه سازماندهی شبکه‌ای، توزیع قدرت و جلوگیری از تمرکز ساختاری است.

اصول مشارکت برابر، برابری جنسیتی و جلوگیری از بازتولید تمرکز قدرت یا شکل‌گیری ساختارهای بسته و انحصاری نیز باید در تمامی سازوکارهای شورا رعایت شوند.

هدف این سند ایجاد چارچوبی روشن برای فعالیت شورای تدارک است تا فرآیند شکل‌گیری حزب به‌صورت شفاف، سازمان‌یافته، امن و منطبق با اصول سپیدنامه پیش برود.

۲. ماهیت شورای موقت تدارک

شورای موقت تدارک جمعی متکثر، داوطلبانه و متعهد از کنشگران جامعه ایرانی است که با توافق بر اصول و ارزش‌های مندرج در سپیدنامه حزب گرد هم آمده‌اند و عضویت در این شورا به معنای عضویت در حزب ایرانیان پیشرو نیست.

هدف این شورا فراهم آوردن شرایط لازم برای شکل‌گیری یک حزب سیاسی مدرن، برنامه‌محور و نهادمند است که بتواند در مسیر گذار ایران به نظمی دموکراتیک و حقوق‌محور نقش مؤثر ایفا کند.

شورای تدارک نهادی موقت و مرحله‌ای است که مأموریت آن انتقال پروژه «حزب ایرانیان پیشرو» از مرحله طراحی و سازماندهی اولیه به مرحله تأسیس رسمی حزب و تشکیل نخستین مجمع عمومی آن است.

این شورا در مرحله کنونی وظایف زیر را بر عهده دارد:

• ایجاد زیرساخت‌های اولیه سازمانی حزب
• ایجاد بسترهای رسانه‌ای و ارتباطی
• گسترش شبکه همکاری و حمایت اجتماعی
• طراحی سازوکارهای اولیه شکل‌گیری حزب
• فراهم کردن مقدمات نخستین مجمع عمومی حزب

فعالیت شورا تا زمانی ادامه می‌یابد که شرایط لازم برای تشکیل نخستین مجمع عمومی و شکل‌گیری ارکان رسمی حزب فراهم شود.

۳. شاخص‌ها و معیارهای شکل‌گیری شورای تدارک

اعضای شورای موقت تدارک بر اساس مجموعه‌ای از اصول و معیارهای توافقی گرد هم آمده‌اند.

مهم‌ترین این شاخص‌ها عبارت‌اند از:

پایبندی به اصول بنیادین مندرج در سپیدنامه حزب ایرانیان پیشرو

پذیرش اصول دموکراسی، حقوق بشر، حاکمیت قانون و مخالفت با هرگونه استبداد، اقتدارگرایی یا انحصارطلبی

پایبندی به اصول مشارکت برابر و برابری جنسیتی و تلاش برای جلوگیری از بازتولید ساختارهای مردسالار یا انحصاری در سازمان سیاسی

استقلال سیاسی و نهادی از ساختارهای قدرت غیر دموکراتیک

اعضای شورا باید فاقد هرگونه وابستگی یا همکاری با موارد زیر باشند:

• ارتباط یا وابستگی فعلی یا پیشینی به نهادهای سرکوب جمهوری اسلامی شامل بسیج، سپاه، دادگاه‌های انقلاب، بنیادهای مرتبط با ولایت فقیه، نهادهای اطلاعاتی و امنیتی و …. 
• ارتباط یا وابستگی به ساختارهای سرکوب در نظام استبدادی پیش از جمهوری اسلامی (ساواک)
• ارتباط یا وابستگی با هرگونه نهاد امنیتی، اطلاعاتی، نظامی وابسته به هر دولت خارجی

همچنین اعضای شورا باید از نظر حرفه‌ای و اخلاقی دارای اعتبار فردی و اجتماعی باشند و پایبندی آنان به اصول دموکراتیک قابل اعتماد باشد. هدف از این معیارها تضمین استقلال سیاسی، سلامت نهادی و اعتبار اخلاقی فرآیند شکل‌گیری حزب است.

اعضای شورای تدارک همچنین باید بر سند سپیدنامه، اسناد مرجع مربوط به مشارکت برابر و برابری جنسیتی، استراتژی عملیاتی و راهنمای گذار، که اسناد برآمده از سپیدنامه‌اند، توافق کلی و اصولی داشته باشند. 

۴. اصول بنیادین فعالیت شورا

فعالیت شورای موقت تدارک بر چند اصل بنیادین استوار است:

نهادسازی دموکراتیک

هدف شورا ایجاد یک نهاد سیاسی پایدار و دموکراتیک است، نه تمرکز قدرت در دست افراد یا حلقه‌های محدود.

ضدتمرکز قدرت

ساختار شورا به گونه‌ای طراحی شده است که تصمیم‌گیری‌ها در چارچوبی جمعی و شفاف انجام شوند.

مسئولیت جمعی

تصمیم‌ها و جهت‌گیری‌های شورا نتیجه مشورت و همکاری اعضای آن است.

چابکی سازمانی

ساختار شورا به گونه‌ای طراحی شده که بتواند در شرایط متغیر سیاسی با شتاب و انعطاف کافی عمل کند.

امنیت شبکه

با توجه به شرایط سیاسی ایران، حفظ امنیت ارتباطات، اطلاعات و اعضای شبکه و مباحث درونی آن یکی از اصول بنیادین فعالیت شورا است.

۵. ساختار شورای موقت تدارک

ساختار شورای موقت تدارک بر دو سطح سازمانی استوار است:

۱. کارگروه هماهنگی

۲. کارگروه‌های اجرایی

این ساختار به گونه‌ای طراحی شده که هم انسجام سازمانی و هم چابکی عملیاتی را تضمین کند.

۶. کارگروه هماهنگی

کارگروه هماهنگی ستون فقرات سازمانی شورای تدارک است و مسئولیت ایجاد، نگهداری و حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی سازمانی حزب را بر عهده دارد.

وظایف این کارگروه شامل موارد زیر است:

• طراحی زیرساخت‌های سازمانی و تشکیلاتی حزب
• ایجاد و نگهداری زیرساخت‌های ارتباطی و سایبری
• طراحی سازوکارهای امنیتی شبکه
• تدوین آیین‌نامه‌ها و چارچوب‌های اجرایی شورا در انطباق با سپیدنامه
• هماهنگی میان کارگروه‌های اجرایی شورا
• تنظیم و انتشار اسناد رسمی در مرحله تدارک
• هدایت فرآیند تکمیل سازوکارهای شکل‌گیری حزب

کارگروه هماهنگی همچنین مسئول حفظ زیرساخت‌های امنیت شبکه و حفاظت از اطلاعات سازمانی است.

به دلیل ماهیت تخصصی و زیرساختی وظایف آن، کارگروه هماهنگی با پایان فعالیت شورای موقت تدارک منحل نمی‌شود.

ادامه فعالیت این کارگروه و انتقال احتمالی مسئولیت‌های آن به ساختارهای رسمی حزب تنها در صورتی ممکن است که:

• سازوکارهای جایگزین در ساختار رسمی حزب تعریف شده باشند
• فرآیندهای آموزشی و امنیتی لازم طی شده باشد
• این انتقال تحت نظارت شورای مستقل نظارت انجام شود

۷. کارگروه‌های اجرایی

کارگروه‌های اجرایی بر اساس نیازهای عملی شورا و با توجه به تخصص‌ها و ظرفیت‌های اعضا شکل می‌گیرند.

این کارگروه‌ها ممکن است در حوزه‌هایی مانند موارد زیر فعالیت کنند:

• رسانه و ارتباطات
• توسعه سازمانی
• عضوگیری و شبکه‌سازی
• روابط بین‌الملل
• استراتژی ارتباطات و کمپین سیاسی
• پژوهش و تولید سیاست
• آموزش سیاسی
• امور پشتیبانی و مالی

کارگروه‌های اجرایی در حوزه فعالیت خود از خودمختاری عملیاتی برخوردارند.

فعالیت این کارگروه‌ها باید در چارچوب اصول بنیادین حزب، چارچوب‌های سازمانی شورا و هماهنگی با ساختار کلان انجام شود.

۸. تفکیک سطوح نهادی و عملیاتی

برای حفظ چابکی و امنیت شبکه، فعالیت‌های شورا در دو سطح تعریف می‌شوند.

سطح نهادی شامل:

• طراحی سازوکارهای سازمانی
• تدوین اسناد رسمی
• حفظ زیرساخت‌های امنیتی
• مدیریت اطلاعات سازمانی

این سطح در حوزه مسئولیت کارگروه هماهنگی قرار دارد.

سطح عملیاتی شامل فعالیت‌هایی است که در کارگروه‌های اجرایی انجام می‌شود، از جمله:

• فعالیت رسانه‌ای
• ارتباطات اجتماعی و سیاسی
• تولید محتوا و پیش‌نویس اسناد کلیدی مورد نیاز و ارائه به کارگروه هماهنگی
• پشتیبانی از کارگروه هماهنگی و مشارکت در شبکه‌سازی و توسعه سازمانی در دیاسپورا و داخل

۹. اصل حداقل تمرکز اطلاعات

برای حفاظت از امنیت شبکه اصل «حداقل تمرکز اطلاعات» رعایت می‌شود.

بر اساس این اصل:

• دسترسی به اطلاعات سازمانی بر اساس نیاز هر مسئولیت تعریف می‌شود
• هیچ فرد یا کارگروهی (جز کارگروه هماهنگی که مسئولیت زیرساختی و امنیت شبکه و اطلاعات را بر عهده دارد) به تمامی اطلاعات شبکه دسترسی ندارد
• اطلاعات حساس در سطوح محدود نگهداری می‌شوند

مدیریت زیرساخت‌های امنیتی و اطلاعاتی شبکه در حوزه مسئولیت کارگروه هماهنگی قرار دارد.

۱۰. رابطه شورا با شورای مستقل نظارت

در مرحله تدارک، شورای مستقل نظارت به صورت موقت و با معرفی شورای تدارک تشکیل می‌شود.

این شورا نهادی مستقل از ساختار اجرایی شورای تدارک است و وظیفه آن نظارت بر پایبندی شورا به اصول بنیادین سپیدنامه و جلوگیری از انحراف از این اصول است.

شورای تدارک موظف است تذکرها و توصیه‌های اصلاحی شورای مستقل نظارت را بررسی کرده و در صورت لزوم اقدامات اصلاحی انجام دهد.

با تشکیل نخستین مجمع عمومی حزب، ترکیب و دوره فعالیت شورای مستقل نظارت توسط مجمع عمومی تعیین خواهد شد.

۱۱. مرجعیت اسناد و مواضع رسمی

در مرحله تدارک:

• تنظیم و انتشار اسناد رسمی حزب در حوزه مسئولیت کارگروه هماهنگی است
• این اسناد در مشورت با اعضای شورای تدارک و منطبق با سپیدنامه تهیه می‌شوند
• چارچوب مرجع همه اسناد، اصول مندرج در سپیدنامه حزب است و شورای مستقل نظارت آن‌ها را رصد و نظارت می‌کند

پس از تشکیل مجمع عمومی حزب، فرآیند تدوین و تصویب اسناد مطابق با سازوکارهای رسمی حزب انجام خواهد شد.

۱۲. مرز فعالیت حزب با شبکه‌های داخل کشور

حزب ایرانیان پیشرو میان فعالیت سیاسی سازمان‌یافته و کنشگری داخل کشور تمایز قائل است.

بر این اساس:

• حزب هیچ ساختار عملیاتی در داخل کشور ایجاد نمی‌کند
• هسته‌های داخل کشور مستقل و خودمختارند و در ارتباط با کارگروه هماهنگی که موظف به فراهم کردن زیرساخت امنیتی و حفاظت از اطلاعات است تشکیل می‌شوند.
• شورای تدارک تنها در حوزه تحلیل، آموزش، حمایت حقوقی و ارتباطات بین‌المللی و ارائه پیشنهادهای راهبردی و در شرایط رفع انسداد سیاسی، به عنوان نمایندگی سیاسی نقش ایفا می‌کند

این تمایز برای حفظ امنیت فعالان داخل کشور ضروری است.

۱۳. سیاست ارتباط با رسانه‌ها

ارتباط با رسانه‌ها در مرحله تدارک بر اساس اصول زیر انجام می‌شود:

• شفافیت در معرفی اصول و اهداف حزب
• پرهیز از ادعاهای اغراق‌آمیز یا نمایندگی انحصاری جامعه
• پایبندی به چارچوب‌های تعیین‌شده در اسناد حزب

مواضع رسمی حزب تنها از طریق اسناد رسمی، بیانیه‌ها یا نمایندگان (سخنگویان) معرفی‌شده شورا اعلام می‌شود.

۱۴. گذار از شورای تدارک به ساختار رسمی حزب

با تشکیل نخستین مجمع عمومی حزب:

• شورای موقت تدارک به‌عنوان یک ساختار مرحله‌ای پایان می‌یابد
• فعالیت‌های آن در ساختار رسمی حزب ادغام خواهد شد
• اعضای شورا می‌توانند در صورت تمایل به‌عنوان اعضای حزب ثبت‌نام کنند و برای عضویت در شورای هماهنگی یا کارگروه‌های تخصصی کاندیدا شوند

۱۵. محرمانگی و امنیت همکاری

با توجه به شرایط سیاسی ایران و ضرورت حفاظت از امنیت اعضا و همکاران، شورای موقت تدارک متعهد به رعایت اصول محرمانگی و امنیت شبکه است.

تمامی اعضای شورا پیش از مشارکت در فعالیت‌ها به رعایت اصول محرمانگی، حفاظت از اطلاعات حساس و صیانت از امنیت افراد و ساختارهای ارتباطی شورا متعهد می‌شوند.

این تعهد شامل موارد زیر است:

• حفاظت از هویت اعضا یا همکاران غیرعلنی
• عدم انتشار یا انتقال اطلاعات داخلی شورا بدون مجوز رسمی
• حفاظت از اطلاعات مربوط به زیرساخت‌های ارتباطی، سازمانی و امنیتی شورا
• رعایت اصل حداقل افشای اطلاعات در ارتباطات عمومی

تعهد محرمانگی محدود به دوران عضویت در شورا نیست و پس از پایان عضویت یا پایان فعالیت شورای موقت تدارک نیز همچنان معتبر باقی می‌ماند.

این اصل برای حفاظت از امنیت افراد، جلوگیری از آسیب به شبکه همکاری و کاهش خطرات ناشی از فشار یا تهدید از سوی ساختارهای سرکوب یا سایر بازیگران مخرب ضروری است.

در عین حال اجرای اصل محرمانگی باید همواره در چارچوب اصول بنیادین حقوق بشر، حقوق فردی و موازین قانونی صورت گیرد و نمی‌تواند به عنوان ابزاری برای پنهان‌سازی تخلفات، نقض حقوق افراد یا جلوگیری از گزارش موارد نقض اصول بنیادین حزب مورد استفاده قرار گیرد.