ایرانلیلارین جمعی ذهنینده گئچمجه دؤنوش

بو یازیٛدا، آروین پویان «گئچمجه دؤنوش» حادیثه‌سینی ایران جومعیتی‌نین سیاسی تخیلی‌نده درین بیر بحرانین علامتی کیمی تحلیل ائدیر. او دلیل گتیریر کی، «قیزیل» آدلانان دؤورلره گئنیش مئیل ــ قوناق ایران‌دان پهلوی‌نین یا ایسلامین ایلک چاغ‌لاری‌نین نوس‍تالژیک یئنیدن قورولوشونا قدر ــ سادجه ایدئولوژیک بیر ترجیح دئییل، بلکه شکستی‌ن، قاریشیقلیغین و گله‌جک اوفوقونون قapanماسینین ییغیلمیش تجروبه‌لرینده کؤک سالیب.

تحلیل1 avqust 2026
PDF ایندیر
ایرانلیلارین جمعی ذهنینده گئچمجه دؤنوش

بو یازیٛدا، آروین پویان «گئچمجه دؤنوش» حادیثه‌سینی ایران جومعیتی‌نین سیاسی تخیلی‌نده درین بیر بحرانین علامتی کیمی تحلیل ائدیر. او دلیل گتیریر کی، «قیزیل» آدلانان دؤورلره گئنیش مئیل ــ قوناق ایران‌دان پهلوی‌نین یا ایسلامین ایلک چاغ‌لاری‌نین نوس‍تالژیک یئنیدن قورولوشونا قدر ــ سادجه ایدئولوژیک بیر ترجیح دئییل، بلکه شکستی‌ن، قاریشیقلیغین و گله‌جک اوفوقونون قapanماسینین ییغیلمیش تجروبه‌لرینده کؤک سالیب. متنین ایفاده‌سی ایله، بو وضعیت او زامان شیدّتلنیر کی، جومیعت دایانیقلی قوروملارین و گوونیلیر گؤروشلرین یوخلوغوندا، گئچمجی بیر روحی پناهگاه کیمی یئنی‌دن قورور.

پویان ایجتیماعی روان‌شناسی‌نین یاناشمالاریندان و جمعی تروما مفهوموندان ایستیفاده ائده‌رک، گؤستریر کی نئجه مزمن ایقتیصادی و سیاسی بحرانلار، جمعی عاملیتین تعلیق اولونماسینا سبب اولور. بئله بیر شرایط‌ده، گئچمجه دؤنوش تکجه سیمبولیک بیر تسلّی دئییل، بلکه گله‌جگی یاراتماق مسئولیتیندن قاچماق مکانیسمی اولور. متن‌ده گؤستریلدیگی کیمی:

«قورتولوشو «دونه‌ن»ده گؤره‌ن جومیعت، «صاباح»ی دۆزلتمک‌دن آجیز قالیر.»

بو سؤز، مقاله‌نین تنقیدی اؤزگه‌سینی آچیق‌لاییر: نوستالژی، اگر تاریخی تنقیده چئوریلمه‌سه، تک‌رار دؤوریه‌سینه سبب اولور.

نتیجه‌ده، یازیچی قورتولوش یولونو گئچمجی اینکار ائتمک‌ده دئییل، بلکه اونونلا تنقیدی شکیلده üz-üze گل‌مک‌ده گؤرور. او تأکید ائدیر کی، اساس مسئله گئچمجه‌نین یاخشی و یا پیس اولدوغونو قیمتلندیرمک دئییل، بلکه اونون قارشیدا اولان روحی و سیاسی احتیاجینی باشا دوشمکدیر. «فردین حاکمیتی»دن «عقیده‌لر سیستمینه» گئچید، جاواب‌ده قوروملارین و چوخ‌موعین‌لی رسانه‌لرین گوجلنمه‌سی، و شخص‌مرکزلیک‌دن کئچمک، «غیر-فعال رعیتی» «فعال وطنداشا» چئویرمه‌نین اؤن-شرطی کیمی تقدیم اولونور. بو چرچوه‌ده، گله‌جگی یئنی‌دن قورماق یالنیز قوروم‌قوروجولوک و جمعی عاملیتی برپا ائتمک یولو ایله مومکوندور.

Related articles

«قساوت سیاستی» عصرینده کوتله‌نین گوجو؛ رسانه، ابزارچی ارتجاع و مقاومتین مۆمکونسوزلۆکلری
تحلیل1 avqust 2026

«قساوت سیاستی» عصرینده کوتله‌نین گوجو؛ رسانه، ابزارچی ارتجاع و مقاومتین مۆمکونسوزلۆکلری

یازارین تعبیرینه گؤره «اون‌ایل‌لری اؤز ایچینده‌ سیخ‌لاشدیران» هفته‌لرده، محمد حاجی‌نیا «نقد اقتصاد سیاسی» وب‌سایتینده‌کی اوزون بیر مقاله‌ده ایرانین بو گۆنلرده‌کی ان چوْخ موباحیثه‌لی سورغولاریندان بیریلرینه ال آغیر: نیه پهلوی‌چو سلطنت‌چی‌لیک بئله اوج آلیر و سول بو قدر حاشیه‌یه ایتیریلیر، و بو آرادا رسانه نه ائدیر و نه ائتمیر؟

انقلاب واپس‌گرا، افسانه انقلاب دزدیده‌شده و خطر اقتدارگرایی نو: بازخوانی مهرداد درویش‌پور از انقلاب ۵۷
تحلیل1 avqust 2026

انقلاب واپس‌گرا، افسانه انقلاب دزدیده‌شده و خطر اقتدارگرایی نو: بازخوانی مهرداد درویش‌پور از انقلاب ۵۷

در این مقاله، مهرداد درویش‌پور با تکیه بر بازنشر متنی تحلیلی از ۳۹ سال پیش، از نو به انقلاب ۵۷ می‌نگرد تا نشان دهد فهم امروزِ بن‌بست جمهوری اسلامی بدون نقد خود منطق پوپولیستی و اقتدارگرایانه‌ی آن انقلاب ممکن نیست. او با رد دو روایت مسلط – یکی نوستالژی سلطنت و مقصر دانستن یک‌پارچه «نسل ۵۷»، و دیگری افسانه «انقلاب شکوهمند دزدیده‌شده» – بر روایت سومی پای می‌فشارد که هم‌زمان با مخالفت از همان آغاز با پروژه حکومت دینی، نقد ریشه‌های اقتدارگرایی را در خود متن انقلاب جست‌وجو می‌کند.​

آراسلماق و فورصت: نیکفر سیستمین بن‌بستیندن و قورتولوش امکانیندن نه دئییر؟
تحلیل1 avqust 2026

آراسلماق و فورصت: نیکفر سیستمین بن‌بستیندن و قورتولوش امکانیندن نه دئییر؟

رادیو زمانه‌نین بو تحلیلی یازی‌سیندا، محمدرضا نیکفر ایران ایسلام جومهوریتی‌نین و جامعه‌سی‌نین بوگونکو وضعیتی‌نین «آراسلماق» و «فورصت» کیمی ایکی محورلی مفهوملا شکل‌لندیریر و نئجه بیر قالخیشین یا قورتولوش گتیجک بیر آچیقلیغا، یا دا فورصت‌سوز بیر فاجعه‌یه چئوریله‌بیله‌جگینی گؤسترمه‌یه چالیشیر.

خبرنامه

خبرنامه‌میزه قوشولون

ائ‌میل قوطونوزدا ان یئنی خبرلریمیز، تحلیلیلر و بیلدیریشلری آلاین.

بیز آنجاق پارتیا خبرلری اوچون سیزه ائ‌میل گؤندره‌جیک. ایستیه‌ن زامان ابونه‌دن چیخا بیلرسینیز.

پیشرو حزبی | ایرانلیلارین جمعی ذهنینده گئچمجه دؤنوش